Dzisiaj, 11 lipca, obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej. Ustanowiony on został przez Sejm ustawą z 4 czerwca 2025 r. Podkreślono w niej, że „męczeńska śmierć z powodu przynależności do narodu polskiego zasługuje na pamięć w formie dnia wyróżnianego corocznie przez państwo polskie, w którym ofiarom będzie oddawany hołd”.
Instytut Pamięci Narodowej na swojej stronie internetowej przypomina zapisy tej ustawy i fakty historyczne. „W latach 1939–1946 nacjonaliści ukraińscy z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) oraz innych ukraińskich formacji nacjonalistycznych działających na ziemiach Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej (województwa wołyńskie, tarnopolskie, stanisławowskie, lwowskie, poleskie) oraz obecnych województw lubelskiego i podkarpackiego dokonali na ludności polskiej zbrodni ludobójstwa. Zamordowali ponad sto tysięcy Polaków, głównie mieszkańców wsi, zniszczyli ich mienie i doprowadzili do uchodźstwa z Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej setek tysięcy Polaków. Apogeum tej zbrodni przypada na lipiec 1943 r., a symboliczną datą hekatomby Polaków z rąk ukraińskich nacjonalistów jest dzień 11 lipca 1943 r., kiedy Polacy byli mordowani w około stu miejscowościach”.
W świetle prawodawstwa międzynarodowego, mordy popełnione przez Ukraińców głównie na Polakach – wśród ofiar byli także rodacy zbrodniarzy i ludzie innych narodowości – kwalifikowane są jako ludobójstwo. Zgodnie z najnowszymi szacunkami polskich badaczy w latach 1939–1947 z rąk ukraińskich nacjonalistów zginęło nawet ponad 120 tys. obywateli Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej: ok. 60 tys. na Wołyniu i co najmniej 60 tys. w Małopolsce Wschodniej (woj. lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie), na Polesiu i na Lubelszczyźnie.
W przeddzień Dnia Pamięci (10 lipca) pod Krzyżem Wołyńskim na starym cmentarzu w Słupsku odbyły się uroczystości miejskie. Poprzedziła je msza święta w kościele pw. Najświętszego Serca Jezusowego, odprawiona w intencji ofiar. (opr. rkh)
DyskusjaJeden komentarz
Mój komentarz (Andrzej Ruciński)
11 LIPCA – PAMIĘĆ O WSZYSTKICH OFIARACH UKRAIŃSKIEGO NACJONALIZMU 🕯️
Dziś przypada Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa. To bolesna rocznica „krwawej niedzieli” z 1943 roku. Przynosi ona refleksję nad tragedią setek tysięcy ludzi, którzy zostali zamordowani przez swoich sąsiadów i współobywateli na terenach zamieszkanych przez Ukraińców (Wołyń, Galicja Wschodnia, Podole, Polesie i Lubelszczyzna).
Sprawcami tych masowych zbrodni byli ukraińscy nacjonaliści z OUN-UPA przy współudziale części lokalnej ludności ukraińskiej, a w przypadku Zagłady Żydów – także ukraińskie formacje policealne i kolaboracyjne w służbie niemieckiej.
Choć symbolem tej rocznicy jest rzeź ludności polskiej, terror dotknął ludzi wielu narodowości, będących obywatelami II RP, którzy od pokoleń żyły razem na tych ziemiach.
Kto znalazł się wśród ofiar zbrodni dokonywanych przez formacje ukraińskie?
🇵🇱 POLACY – stanowiący główny cel planowej czystki etnicznej OUN-UPA. Szacuje się, że w latach 1939–1947 na Kresach zamordowano ok. 100 000 do 120 000 Polaków – w większości bezbronnych kobiet, dzieci i starców.
🇮🇱 ŻYDZI – skala udziału Ukraińców w ich eksterminacji była gigantyczna. W ramach niemieckiego Holokaustu, przy masowym i aktywnym udziale Ukraińskiej Policji Pomocniczej oraz lokalnych kolaborantów, zamordowano od 150 000 do nawet 200 000 Żydów na samym Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Dodatkowo, w późniejszym okresie, bojówki UPA tropiły i bezwzględnie mordowały tysiące Żydów ukrywających się w lasach.
🇧🇾 BIAŁORUSINI – obywatele polscy narodowości białoruskiej, zamieszkujący głównie Polesie, byli mordowani przez bojówki UPA jako element „obcy” lub podejrzewany o sprzyjanie partyzantce sowieckiej. Zginęło ich co najmniej kilkuset do kilku tysięcy.
🇷🇺 ROSJANIE – obywatele polscy oraz uchodźcy narodowości rosyjskiej (w tym całe rodziny i kolonie osadnicze na Wołyniu) byli traktowani przez OUN-UPA jako wrogowie polityczni i etniczni, a ich osady były brutalnie likwidowane.
🇺🇦 UKRAIŃCY – sprawcy mordowali również własnych rodaków. Śmierć ponosili ci Ukraińcy, którzy odmawiali udziału w rzeziach, potępiali ideologię OUN, a także ci, którzy ratowali swoich polskich czy żydowskich sąsiadów. Z rąk UPA zginęło kilka tysięcy sprawiedliwych Ukraińców.
🇨zechy CZESI (m.in. z czeskich kolonii na Wołyniu, jak Malín) – z rąk ukraińskich bojówek zginęło ok. 300–400 Czechów.
🇦🇲 ORMIANIE – polscy obywatele narodowości ormiańskiej, stanowiący historyczne skupiska na Pokuciu (np. w Kutach), zostali niemal całkowicie wycięci w pień – zamordowano ok. kilkucziesięciu do kilkuset osób.
ZBRODNIE W INNYCH OKRESACH CZASU
Nienawiść na tle narodowościowym i ideologicznym zbierała żniwo nie tylko w kulminacyjnym roku 1943. Do masowych mordów dochodziło w różnych momentach historycznych XX wieku:
💥 Wrzesień 1939 roku – tuż po agresji Niemiec i ZSRR na Polskę, bojówki ukraińskie dokonały fali mordów na cofających się polskich żołnierzach, policjantach oraz uchodźcach cywilnych różnych narodowości (szacuje się, że zginęło wtedy ok. 2 000–3 000 osób).
💥 Lata 1941–1942 – okres najkrwawszej i masowej kolaboracji formacji ukraińskich z III Rzeszą, polegający na udziale w likwidacji gett, masowych egzekucjach (m.in. w Babim Jarze czy we Lwowie) i zagładzie setek tysięcy obywateli żydowskich.
💥 Lata 1945–1947 – powojenny terror na terenach dzisiejszej południowo-wschodniej Polski (Bieszczady, Podkarpacie), wymierzony w polską ludność cywilną, urzędników i żołnierzy, trwający aż do ostatecznego rozbicia struktur UPA.
⚠️ WSPÓŁCZESNA POLITYKA UKRAINY I STOSUNEK DO SPRAWCÓW ⚠️
Obecna postawa władz w Kijowie oraz większości społeczeństwa ukraińskiego stanowi ogromną kość niezgody w relacjach międzynarodowych, zwłaszcza z Polską. Zamiast potępienia, w Ukrainie trwa państwowa instytucjonalizacja i kult formacji odpowiedzialnych za te zbrodnie. [1]
🏛️ Stanowisko obecnych władz i prezydenta:
Polityka historyczna Ukrainy konsekwentnie buduje mit OUN-UPA jako formacji wyłącznie niepodległościowych, walczących z ZSRR i Niemcami, całkowicie pomijając czy wręcz negując ich udział w czystkach etnicznych i Holokauście. [1, 2]
• Prezydent Wołodymyr Zełenski – pod koniec maja podjął decyzję o nadaniu elitarnej jednostce Sił Zbrojnych Ukrainy imienia „Bohaterów UPA”, argumentując to potrzebą „przywrócenia tradycji narodowego wojska”. Krok ten wywołał stanowczy sprzeciw polskich władz oraz debatę w Parlamencie Europejskim. Ponadto dekrety Zełenskiego nadawały jednostkom imiona takich postaci jak Jewhen Konowalec (twórca OUN) czy Leonid Stupnyćkyj (dowódca UPA na Wołyniu podlegający Szuchewyczowi). Ukraińskie władze państwowe wzięły też oficjalny udział w uroczystym sprowadzeniu i pochówku w Kijowie szczątków Andrija Melnyka – jednego z liderów ukraińskich nacjonalistów. [1, 2, 3, 4]
📊 Stosunek ludności ukraińskiej:
Mitologizacji UPA w społeczeństwie trwa od lat. Czerwono-czarna symbolika stała się symbolem narodowym,
• Akceptacja kultu: Według aktualnych badań Międzynarodowego Instytutu Socjologii w Kijowie (KIIS) negatywny stosunek do OUN-UPA w społeczeństwie ukraińskim stopniał do zaledwie 8%, podczas gdy większość traktuje te formacje bezkrytycznie jako bohaterów narodowych.
[1, 2]
• Odrzucenie odpowiedzialności: Sondaże pokazują porażający brak gotowości na prawdę historyczną – zaledwie 1 procent Ukraińców uważa, że ich kraj powinien przyjąć polski punkt widzenia na rzeź wołyńską i przyznać się do zbrodni. Ponad połowa respondentów stoi na stanowisku, że kwestie te powinny zostać odłożone lub wyciszone. [1, 2]
Prawda historyczna musi być pełna. Dzisiejszy dzień to czas pamięci o KAŻDEJ ofierze – Polaku, Żydzie, Ukraińcu, Białorusinie, Rosjaninie, Czechu czy Ormianinie – która straciła życie z rąk ogarniętych zbrodniczą ideologią katów. Bez uczciwego rozliczenia przeszłości nie da się zbudować trwałego pojednania. [1]
Cześć Ich Pamięci! 🕯️
#Wołyń #11lipca #Pamięć #Kresy #HistoriaOfiar #PrawdaHistoryczna Wyświetl mniej